Europako Erregelamendu horrek zenbait arau ezartzen ditu, energiaren handizkako merkatuei eragiten dieten abusuzko jardunbideak debekatzeko. Handizkako merkatutzat jotzen dira elektrizitatearen eta gas naturalaren eskurako eta eperako merkatuen multzoa, likidazio fisiko edo finantzarioarekin, estatu kide bakoitzean.

Zehazki, REMITen bidez, informazio pribilegiatuarekin eragiketak egiteari (3. artikulua) eta merkatua manipulatzeari edo manipulatzen saiatzeari (5. artikulua) buruzko debekuak ezartzen dira, bai eta informazio pribilegiatua argitaratzeko betebeharrari buruzkoak ere (4. artikulua).

Era berean, REMITek berariazko arau-esparru bat ezartzen du energiaren handizkako merkatua gainbegiratzeko, eta Energia Erregulatzaileen Lankidetzarako Agentziaren (ACER) eta estatuetako agintaritza arautzaileen arteko koordinazioa bultzatzen du gainbegiratze-eginkizun hori betetzeko.

REMIT betearazpen-araudia

REMITek betebehar eta debeku batzuk ezartzen dizkie merkatuan parte hartzen dutenei. Parte-hartzaile horiek honela definitzen dira Erregelamenduan: "energiaren handizkako merkatu batean edo gehiagotan transakzioak egiten dituen edozein pertsona, garraio-sareen kudeatzaileak barne, eragiketak egiteko aginduak ematea barne" (2. artikulua, 7. paragrafoa).

REMIT indarrean sartu zenetik (2011ko abenduaren 28an), merkatuko parte-hartzaileek debeku eta betebehar hauek bete behar dituzte:

• Informazio pribilegiatuarekin eragiketak egiteko debekua (3. artikulua)
• Merkatua manipulatzeko edo manipulatzen saiatzeko debekua (5. artikulua)
• Informazio pribilegiatua argitaratzeko betebeharra (4.1 art.)
• ACERi eta estatuko agintaritza arautzaile eskudunari jakinarazteko betebeharra, 3.4.b artikuluan eta 4.2 artikuluan jasotako salbuespenak aplikatzen dituztenean.

Horrez gain, Europako Batzordeak REMIT egikaritzeko egintzak onartutakoan, merkatuko parte-hartzaileek honako betebehar hauek bete beharko dituzte:

• Merkatuaren parte-hartzaileen erregistroa (9. artikulua): Europako Batzordearen exekuzio-ekintzak onartu eta gehienez hiru hilabeteko epean (hau da, 2015eko martxoaren 17ra arte), tokiko arautzaileek merkatuaren parte-hartzaileen erregistro nazionalak sortuko dituzte eta eguneratuta mantenduko dituzte. Agentziari 8. artikuluko 1. paragrafoaren arabera jakinarazi behar zaion edozein eragiketa egin aurretik, merkatuaren parte-hartzaileek erregistratuta egon beharko dute ezarrita edo bizilekua duten estatu kideko tokiko arautzailearen aurrean, edo Europar Batasunean ezarrita edo bizilekua ez badute, jarduten duten estatu kideko tokiko arautzailearen aurrean.
• Energia handizkako merkatuan egindako eragiketen (aginduak eta transakzioak) eta merkatuaren oinarrizko datuen txostena (8. artikulua): Europako Batzordearen exekuzio-ekintzak onartu eta bederatzi hilabetera (hau da, 2015eko urriaren 7tik aurrera), merkatuaren parte-hartzaileek edo haien izenean baimendutako pertsonak/autoritateak Agentziari energia handizkako merkatuan egindako eragiketen zerrenda bat emango diote, eragiketak egiteko aginduak eta merkatuaren oinarrizko datuak barne.  

Merkatuko parte-hartzaileek euren esku dagoen informazio pribilegiatua modu eraginkor eta egokian zabalduko dute, beraiek, edo beraien enpresa matrizak edo lotutako enpresek, dituzten edo kudeatzen dituzten enpresei edo instalazioei buruzkoa, edo parte-hartzaile horiek edo enpresek erantzukizun operatiboak dituztenei buruzkoa, guztiz edo zati batean. Zabalkunde horrek ekoizpen, biltegiratze, kontsumo edo elektrizitate edo gas naturalaren garraio instalazioen gaitasun eta erabilerari buruzko informazioa barne hartuko du, edo GNL instalazioen gaitasun eta erabilerari buruzkoa, instalazio horien erabilgarritasun planifikatua edo ez barne (4.1 artikulua).

Merkatuaren parte-hartzaileek ACER eta dagokion nazio-mailako erregulatzaileari jakinarazteko betebeharra dute, 3.4.b artikuluan jasotako salbuespenak aplikatzen dituztenean (planifikatu gabeko etenaldietatik eratorritako berehalako galera fisikoen estaldura) eta 4.2 artikuluan (informazio pribilegiatuaren argitalpena atzeratzea interes legitimoak ez kaltetzeko).

Merkatuaren parte-hartzaileek jakinarazpen betebeharra errazteko, ACER-ek web-aplikazio espezifiko bat garatu du, honako esteken bidez eskuragarri:

• 3.4.b artikuluan jasotako salbuespena jakinarazi nahi dut
• 4.2 artikuluan jasotako salbuespena jakinarazi nahi dut 

REMITen 9. artikuluak xedatzen duenez, ACERi jakinarazi beharreko eragiketak egiten dituzten energiaren handizkako merkatuko parte-hartzaileek (8.1 artikulua) ezarrita dauden edo bizi diren estatu kideko agintaritza arautzaile nazionalean erregistratu behar dute, edo, Europar Batasunean finkatuta ez badaude edo bertan bizi ez badira, jarduten duten estatu kide bateko agintaritza arautzaile nazionalean. 2012ko ekainaren 26an, ACERek 01/2012 zenbakiko erabakia hartu zuen. Erabaki horren bidez, merkatuko parte-hartzaileen erregistroak izan behar zuen formatua definitu zuen:

(01/2012 ERABAKIAREN DOKUMENTUA FALTA DA ERANSTEKO)

Espainiako merkatuan, merkatuko parte-hartzaileek Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalean (CNMC) erregistratu behar dute, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren Handizkako Energiaren Integritateari eta Gardentasunari buruzko 1227/2011 (EB) Erregelamenduaren 9. artikulua betez energiaren handizkako merkatuko parte-hartzaileen Espainiako erregistroa sortzen duen Ebazpenean ezartzen den bezala.

Erregistrorako sarbidea honako aplikazio honen bidez egiten da: 

Merkatuaren parte-hartzaileen Erregistro Espainiarrera Sarbidea

REMITen 8. artikuluak ezartzen duenez, energiaren handizkako merkatuan parte hartzen dutenek, dela zuzenean, dela beren izenean jarduteko baimendutako pertsona edo erakunde baten bitartez, ACERi jakinarazi behar diote energiaren handizkako merkatuan egindako eragiketen zerrenda, eragiketak egiteko aginduak barne, bai eta merkatuaren funtsezko datuak ere.

Datuak jakinarazteko betebehar hori indarrean jarriko da Europako Batzordearen betearazpen-egintzak onartzen direnetik bederatzi hilabete igaro ondoren (hau da, 2015eko urriaren 7tik aurrera).

Batzordearen 2014ko abenduaren 17ko 1348/2014 (EB) Betearazpen Erregelamenduaren bidez onartutako betearazpen-egintza horien bitartez, Europako Batzordeak kontratuen eta deribatuen zerrenda zehazten du (aginduak barne), bai eta merkatuaren funtsezko datuak ere, zeinak ACERi helarazi behar baitzaizkio, eman beharreko informazioa eta komunikazio-prozedura zehaztuta.

Energia-merkatu handizkako transakzioei buruzko datuak jakinarazteko betebeharra betetzeko, baita haien datu nagusiak ere, ACERek, bere REMIT atariaren bidez, laguntza-dokumentu sorta bat eskaintzen du, esteka honen bidez eskura daitezkeenak:

Acer Dokumentuak

REMITen 15. artikuluak xedatzen du handizkako produktu energetikoekin egindako eragiketak profesional gisa kudeatzen dituzten pertsonek ahalik eta lasterren jakinarazi beharko diotela agintari arautzaile nazionalari eragiketa bat Erregelamenduaren 3. eta 5. artikuluen arau-haustea izan daitekeela susmatzen badute. Artikulu hori 2011ko abenduaren 28an REMIT indarrean jarrai zenetik aplikatu behar da.

Eragiketak modu profesionalean kudeatzen dituzten pertsonen jakinarazpen-betebeharra errazteko, ACERek web-aplikazio espezifiko bat garatu du. 

Eragiketa baten inguruko arrazoizko susmoaren jakinarazpena