Conforme ao disposto no Real Decreto 1011/2009, do 19 de xuño, polo que se regula a Oficina de Cambios de Subministrador (OCSUM), a información do SIPS era subministrada desde ese ano pola OCSUM, unha vez que esta información era recollida dos distribuidores.

Posteriormente, o 1 de xullo de 2014, a CNMC asumiu as funcións da OCSUM conforme ao disposto na Disposición transitoria 3ª da Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico. Entre estas funcións atopábanse a de entregar as bases de datos de puntos de subministración aos comercializadores de enerxía eléctrica e gas natural que as soliciten. Para poñer a información do SIPS a disposición dos comercializadores que a demanden, como paso previo, a CNMC publicou no BOE con data 14 de xullo de 2014 unha Resolución de creación dun ficheiro automatizado de datos de carácter persoal, para inscribilo na Axencia Española de Protección de Datos, en virtude das novas atribucións competenciais para a CNMC de conformidade coa citada disposición transitoria 3ª.

En setembro de 2014, emitiuse un primeiro formato básico. Con posterioridade, en xullo de 2016, elaborouse un segundo formato estándar. En paralelo, nesa data, tamén se adaptou o sistema de entrega/recepción de información ao novo procedemento da CNMC, que utiliza unha aplicación API na súa páxina web. Todo iso, co fin de facilitar o acceso ao SIPS de electricidade e de gas a todos os comercializadores rexistrados, independentes e de empresas verticalmente integradas.

A CNMC COMO RESPONSABLE DO SIPS, É O ÚNICO ÓRGANO DIFERENTE DOS PROPIOS DISTRIBUIDORES CON CAPACIDADE PARA A SÚA ENTREGA AOS COMERCIALIZADORES.

En definitiva, no marco das súas competencias, a CNMC pon a disposición dos comercializadores que o soliciten, os datos dos puntos de subministración comunicados mensualmente ao organismo polos distribuidores eléctricos e gasistas que operan en España.

A estrutura e o acceso ao SIPS atópanse regulados en:

O artigo 7 do Real Decreto 1435/2002, do 27 de decembro para o sector eléctrico.
O artigo 43 do Real Decreto 1434/2002, do 27 de decembro para o sector do gas natural.
O artigo 3.s) do Real Decreto 1011/2009, do 19 de xuño, polo que se regula a Oficina de Cambios de Subministrador.
En virtude do disposto no artigo 3.s) do Real Decreto 1011/2009, e no artigo 7.3) do Real Decreto 1435/2002, a CNMC non pode entregar as bases de datos do SIPS a entidades non comercializadoras de enerxía, ou comercializadores que non presentasen a comunicación de inicio de actividade e declaración responsable, que non figuren na listaxe publicada pola CNMC e que non cumpran en todo momento cos requisitos esixidos para exercer a actividade de comercialización de enerxía.

EN NINGÚN CASO, SUXEITOS DIFERENTES AOS CONTEMPLADOS EN REGULACIÓN, OU COMERCIALIZADORES SEN AUTORIZACIÓN DE ACCESO EXPRESAMENTE CONCEDIDA POLA CNMC, PODEN DISPOÑER DA BASE DE DATOS DO SIPS OU DO SEU CONTIDO, NIN OFRECELA A TERCEIROS.

No ámbito do gas natural, no SIPS ao que se accede consta a identificación do titular do punto de subministración e o seu enderezo. Así mesmo, cando están referidos a persoas físicas, os datos de consumo enerxético (de gas ou electricidade) individualizados para cada punto de subministración, contidos no SIPS xunto ao código universal que identifica cada punto de subministración ("CUPS") son considerados datos persoais, en canto se refiren a persoa identificable. Por iso, estes datos que figuran no SIPS inscriben no ámbito de aplicación da Lei Orgánica 3/2018, do 5 de decembro, de Protección de Datos Persoais e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD).

A lexislación específica en materia de enerxía eléctrica establece regulamentariamente unha serie de obrigas que deben cumprir os comercializadores:

O artigo 46.1.k) da Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico, establece que, en relación co punto de subministración, é obriga das empresas comercializadoras «Preservar o carácter confidencial da información da que teña coñecemento no desempeño da súa actividade, cando da súa divulgación poidan derivarse problemas de índole comercial, sen prexuízo da obriga de información ás Administracións Públicas».

O artigo 7.3) do Real Decreto 1435/2002,  do 27 de decembro, polo que se regulan as condicións básicas dos contratos de adquisición de enerxía e de acceso ás redes en baixa tensión, establece que «Os comercializadores, e demais suxeitos que fagan uso da información que figura nas bases de datos de puntos de subministración das empresas distribuidoras, a tenor do contemplado na presente disposición e no artigo 46.1.k) da Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico, deberán subscribir un código de conduta e garantir a confidencialidade da información contida nas mesmas».

O artigo 43 do Real Decreto 1434/2002, do 27 de decembro, polo que se regulan as actividades de transporte, distribución, comercialización, subministración e procedementos de autorización de instalacións de gas natural establece as condicións do SIPS, expresando, que «Os comercializadores que fagan uso da información que figura nas bases de datos de puntos de subministración das empresas distribuidoras, a tenor do contemplado na presente disposición, deberán garantir a confidencialidade da información contida nas mesmas. Aqueles a quen se refira dita información terán dereito de acceso aos seus datos contidos neste rexistro de forma gratuíta e, ademais, poderán prohibir por escrito aos distribuidores a difusión dos datos que sinalen expresamente».

Para a súa consulta ou descarga, os comercializadores deben solicitar previamente a alta no sistema de xestión das bases de datos de puntos de subministración de electricidade e gas a través do trámite establecido a tal efecto, e a súa solicitude debe ser aprobada pola CNMC quen proporcionará acceso.

A solicitude de alta debe realizala un representante legal do comercializador, o cal garante expresamente que dará cumprimento á normativa aplicable á protección de datos de carácter persoal respecto dos datos recibidos, e que, manterá en todo momento a confidencialidade da información dos datos, adoptando para iso as medidas precisas e necesarias nos procesos do tratamento, que son da súa exclusiva responsabilidade. En particular, a través da súa solicitude, o representante legal comprométese a trasladar ao persoal que faga uso da información o seu carácter confidencial, e a súa suxeición á normativa de protección de datos de carácter persoal, así como a poñer con carácter inmediato os medios necesarios para asegurar o respecto a tales condicións.

Os distribuidores teñen o deber de enviar á CNMC entre o día 1 e 8 de cada mes, os datos relativos a todos e cada un dos puntos de subministración conectados ás súas redes e ás redes de transporte da súa zona, a través do procedemento establecido a tal fin pola CNMC.

Esta obriga de información á CNMC dos datos relativos aos puntos de subministración vén recollida en:

1. O artigo 7.2) do Real Decreto 1435/2002, do 27 de decembro, polo que se regulan as condicións básicas dos contratos de adquisición de enerxía e de acceso ás redes en baixa tensión, establece que: «as empresas distribuidoras deberán remitir á Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia […], os datos relativos a todos e cada un dos puntos de subministración conectados ás súas redes e ás redes de transporte da súa zona a través dun soporte físico informático que permita a súa inmediata e efectiva disposición e tratamento».
    
2. O artigo 43.4) do Real Decreto 1434/2001, do 27 de decembro, polo que se regulan as actividades de transporte, distribución, comercialización, subministración e procedementos de autorización de instalacións de gas natural, establece que: «as empresas distribuidoras deberán remitir á Oficina de Cambio de Subministrador [actualmente CNMC], os datos relativos a todos e cada un dos puntos de subministración conectados ás súas redes e ás redes de transporte da súa zona a través dun soporte físico informático que permita a súa inmediata e efectiva disposición e tratamento».
    

Con data 18 de setembro de 2014, o Director de Enerxía da CNMC solicitou aos distribuidores  a remisión mensual da información do Sistema de Información de Puntos de Subministración conectados ás súas redes de distribución, actualizado, segundo o procedemento e formato descrito na web da CNMC.

Neste punto, é conveniente lembrar que, a Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico, estableceu no seu artigo 40.2.m) que, os distribuidores como xestores da rede de distribución nas que operan, terán, entre outras, a función no ámbito das redes que xestionen, de: «Manter actualizada a súa base de datos de puntos de subministración, e facilitar a información de acordo ao que se determine regulamentariamente» e que no seu artigo 65.21 estableceu como infracción grave: «O incumprimento, por parte dos distribuidores ou comercializadores, das obrigas de manter unha base de datos de todos os puntos de subministración conectados ás súas redes e ás redes de transporte da súa zona, de permitir o acceso á mesma, así como de dotarse dos sistemas informáticos necesarios que permitan a consulta dos datos do rexistro de puntos de subministración e a recepción e validación informática de solicitudes e comunicacións cos consumidores e comercializadores de enerxía».

Así mesmo, no ámbito do gas natural, o artigo 110.ad) da Lei 34/1998, do 7 de outubro, do Sector de hidrocarburos, establece como infracción grave «O incumprimento, por parte dos distribuidores ou comercializadores, das obrigas de manter unha base de datos de todos os puntos de subministración conectados ás súas redes e ás redes de transporte da súa zona, de permitir o acceso á mesma, así como de dotarse dos sistemas informáticos necesarios que permitan a consulta dos datos do rexistro de puntos de subministración e a recepción e validación informática de solicitudes e comunicacións cos consumidores e comercializadores de enerxía».

Dende a CNMC e en cumprimento da súa labor de supervisión, realízase un seguimento das descargas e o uso da información do SIPS en calquera ámbito. No caso de detectar indicios de uso fraudulento, a CNMC adoptará as medidas que estime oportunas para corrixir estas situacións, sen prexuízo de que estas poidan tamén trasladarse á AEPD cando sexa procedente.

A entrega das bases de datos do SIPS da CNMC realízase a través de unha interface de programación de aplicacións (API). Para a súa realización, estableceuse un mecanismo que permite aos comercializadores autorizados, descargarse a información completa e actualizada sobre todos os puntos de subministración incluídos no ámbito de actuación xeográfico do comercializador.

Tamén se permite, a través de API, realizar consultas individuais dun CUPS incluído no ámbito xeográfico do comercializador sempre que se atope dispoñible nas bases de datos do SIPS.

En calquera caso, as bases de datos do SIPS non inclúen os datos daqueles a quen se refira a súa información, se prohibiron por escrito aos distribuidores a difusión destes e o acceso por comercializadores distintos a aquel co que se teña contratado o subministración. Cando isto suceda, a manifestación escrita do consumidor deberá constar expresamente na base de datos do distribuidor, correspondendo a este a custodia dunha copia de dita solicitude.

Aqueles consumidores, titulares dun punto de subministración a quen se refira a información contida no SIPS dun distribuidor, poderán opoñerse á cesión dos seus datos a terceiros, presentando unha solicitude de oposición ante o distribuidor responsable da subministración enerxética do punto de consumo da súa titularidade. Neste caso, a manifestación escrita do consumidor deberá constar expresamente na base de datos do distribuidor.

Por outra banda, os titulares dun punto de consumo tamén poderán opoñerse á cesión a comercializadores dos seus datos contidos no SIPS da CNMC, presentando unha solicitude asinada de oposición á cesión dos seus datos, a través da Sede Electrónica da CNMC. 

Non obstante, hai que aclarar que o SIPS eléctrico da CNMC non dispón de información que identifique ao titular dun punto de subministración. Esta información foi eliminada polo Real Decreto 1074/2015, do 27 de novembro, polo que se modifican distintas disposicións no sector eléctrico. No artigo segundo do citado Real Decreto, aprobouse unha modificación do artigo 7.2 do Real Decreto 1435/2002, incluíndo que: «En todo caso, nin as empresas comercializadoras nin a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia poderán acceder a calquera información que directamente identifique ao titular do punto de subministración […]».

Non obstante, o anterior, no caso de que o cliente estea en situación de impago, non poderá prohibir a difusión do seu CUPS e da situación de impago.

Cando non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, pódese interpoñer unha reclamación ante a Axencia Española de Protección de Datos. Recoméndase que de forma previa poña o caso en coñecemento do Delegado de Protección de Datos da CNMC (dpd@cnmc.es).

1- ¿Podo obter acceso ao SIPS da CNMC se non son un comercializador?

Non, a CNMC ten a obriga de entrega desta base de datos aos comercializadores, no exercicio das competencias que ten atribuídas en virtude da Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico e o artigo 3.s) do Real Decreto 1011/2009, do 19 de xuño, polo que se regula a Oficina de Cambios de Subministrador. Baseándonos no indicado no citado artigo, a CNMC non ten capacidade para a entrega de información do SIPS fóra deste suposto.

2- ¿Podo utilizar a información do SIPS para outros fins diferentes aos definidos en regulación?

Non. Na exposición de motivos do Real Decreto 1454/2005 sinálase con claridade que o SIPS se instaura para «homoxeneizar as condicións de contratación no mercado libre e regulado nos seguintes aspectos concretos para evitar así obstáculos ao paso de clientes do mercado regulado ao mercado libre», polo que non se contemplan outros usos. Ademais, no caso das persoas físicas, ao tratarse de datos persoais recollidos cun fin concreto, estes non poden ser tratados ulteriormente de maneira incompatible con ditos fins.

3- ¿O acceso á información das bases de datos do SIPS ten algún custo?

Non, o acceso ás bases de datos do SIPS da CNMC é gratuíto.

4- ¿Pode un terceiro ofrecerme os datos do SIPS da CNMC?

Non, o SIPS da CNMC é unha base de datos titularidade da CNMC, e só este organismo pode ofrecer acceso á información que contén.

5- Produciuse un cambio na comercializadora que afecta ao responsable da descarga do SIPS da CNMC ¿Debo informar á CNMC?

Si, xa que a autorización de acceso ao SIPS é nominativa, e concédese a un solicitante con poder que actúa en nome e representación da comercializadora peticionaria, asumindo a responsabilidade sobre a utilización dos datos descargados. Polo tanto, sempre se debe informar á CNMC dos cambios relacionados co responsable de acceso ao SIPS e a súa relación coa comercializadora peticionaria do acceso.

Se ten calquera dúbida respecto ao SIPS da CNMC, pode poñerse en contacto connosco a través do seguinte correo electrónico: cambiodecomercializador@cnmc.es

Na seguinte ligazón atópase a lapela con información adicional sobre o trámite de solicitude de acceso ás bases de datos de consumidores e puntos de subministración (SIPS) de gas e de electricidade, para comercializadores: 

Solicitude de acceso ás bases de datos de consumidores e puntos de subministración (SIPS)